Kjo është faqja e parë Shqiptare mbi Stereoskopinë

Çfarë është Stereoskopia:   Thjeshtë, është të parit me dy sy i një imazhi (nga dy pika të ndryshme shikimi, një pikë për secilin sy), pra shikimi tre dimensional. Që është siç ne shohim realisht çdo ditë. Fotografia e filmi është një pasqyrim i realitetit ne dy dimensional. Për ti bërë sa më reale u mendua se siç njeriu sheh me dy sy duhet te kete dy imazhe foto ose dy imazhe filmi që te shihen vec secili imazh nga secili sy pa i përzierë këto. E ngjashme me stereofonine (dëgjimi me dy veshe, ku secili ka një informacion të ndryshëm), stereoskopia është të parit me dy sy, ku secili sy shikon të njejtën figurë nga një pike tjetër shikimi. 3D është të parit e dy figurave 2D. Fotografia dhe më vonë filmin 3D përbënë një arritje shumë të madhe të fotografisë e kinemasë. Përdorimi i aparateve fotografike 3D sot është pak i përhapur, kjo ndoshta për mënyrën jo komode të shikimit të fotografisë nëpërmjet një vizori, ose kur fotografia 3D shtypet në letër shihet nëpërmjet syzeve kuq e blu ose kuq e jeshil. Filmi 3D për shkak të paisjeve të vecanta që kërkon në xhirim, projektim e ndërtimin e kinemasë, gjithashtu është i kufizuar. Por janë prodhuar me shumë sukses fragmente 3D nga filma te njohur të xhiruar më parë në 2D si dhe dokumentarë.                                                                                                                                                   Ne vitet '50 dhe '80  3D ka qene mjaft popullor. Sot një nga firmat kryesore të prodhimit dhe shfaqjes 3D është IMAX, gjithashtu tani 3D përdoret vazhdimisht nga NASA për të fotografuar e filmuar në hapësirë. Përdoret në disa raste edhe në mjekësi (StereoEndoscopy) e ne shkenca te tjera.

Syte shohin objektet ne menyre te ndryshme

Shikimi me dy sy rrit cilësinë e relievit në perceptimin e objektit

Shikimi me dy sy jep nje imazh ne ate plan ku bashkohen imazhet qe jane te njejta.

Shikimi nga dy pika te ndryshme mbi te njejtin objekt, shkakton imazhe te ndryshme.

Ndryshimi ne pamje i nje objekti ne raport me nje tjeter ngaqe shihet nga pika te ndryshme (qe jane dy syte) shkakton perceptimin e relievit.

Imazhet jo te barabarta, rezultat i shikimit nga pika te ndryshme parjeje qe kane syte nga njeri tjetri, jane burim i perceptimit te relievit ose stereopsis.

Imazhi binokular mund të fotografohet. (binokular - dy sy)

Hapsira ne binakular mund te behet e madhe. (hyperstereo).

Aparati fotografik si dhe aparati kinematografik me film ose elektronikë eshte i përbërë nga dy objektive që përfundojnë në dy kuadrate të veçanta filmi apo në dy pista të veçanta regjistrimi. Këto objektive janë të vendosur larg nga njeri tjetri 65mm ose sa largësia mes të dy syve të njeriut. Ato regjistrojnë dy imazhe ashtu siç sheh njeriu. Kur ne shikojmë një objekt, me syrin e majtë shikojmë anën e djathtë të objektit kurse me syrin e djathtë anën e majtë, kur objekti është shumë larg shikimi i syve mbi objektin bie paralel. Sa më shumë shikimi kryqëzohet aq më i madh është efekti 3D.

Më pas figura projektohet në ekran shihet në TV apo monitor PC ose shtypet në revistë. Në figurën e mëposhtëme tregohet se si figura projektohet në ekran:

Figura projektohet nga dy projektore e çvendosur nga njeri tjetri në ekranin e kinemasë. Spektatorët të paisur me syze të cilat kanë xhamin e djathtë që lejon të shihet figura me kënd majtas dhe xhamin e majtë që lejon të shihet figura me kënd djathtas. Kështu realizohet ajo që secili sy të shohe figuren e vet. Në këtë mënyrë ne shohim një skenë si në realitetin e përditshem. Teknika të tjera përdoren për shikimin në TV, e PC ku shfrytëzohen dy fushat e zbërthimit të figurës në monitorë. Kur në fushën e parë del imazhi i syrit të majtë në të dytën imazhi i syrit të djathtë kurse zyzet e lidhura me to hapin e mbyllin elektronikisht here njërin xham e herë tjetrin në vartësi nga figura në ekran. Psh. Kur në ekran del figura e syrit te majtë xhami i majtë i syzes hapet dhe i djathti mbyllet dhe anasjelltas. Kur figura 3D do të stampohet në letër atëherë ajo kalon nëpër filtrat kuq e blu ose kuq dhe jeshil ku figura e njerit sy kodohet me filtrin e kuq e tjetra me blu, pastaj kjo figurë shihet me syzet kuq e blu të cilat lejojne qe syri me xhamin me ngjyren e caktuar psh. e kuqe të shohë figuren e kaluar ne filtrin e kuq e kështu edhe me blunë ose jeshilin

Ka shumë imazhe spektakolare të marra në botë dhe hapsirë dhe një pjesë e madhe janë punuar edhe në kompjuter për të rritur efektin viziv

Harku i Triumfit, Paris fotografuar me 1860

Këto janë kuadrot që sheh respektivisht secili sy, për ta parë efektin stereoskopik duhet që këto imazhe të bashkohen sipas teknikave të veçanta në vartësi nga vendi ku do të publikohen dhe pastaj mund të shihen me syzet përkatëse. Efekti është magjepsës.

Fotografi stereoskopike

© LOGORECI