BBC - Kryeministri Berisha për shpërthimin
Citime nga konferenca për shtyp e kryeministrit Sali Berisha
të shtunën në mbrëmje:
"Në fshatin Gërdec të bashkisë Vorë, prej më shumë se
një viti, një kompani e profilizuar në çmontimin e municioneve, ka ngritur një
fabrikë për çmontimin e predhave të artilerisë, të kalibrave nga 60 deri në
152.
Sot, më 15 mars, rreth orës
Operacioni i shpëtimit
"Është ndërmarrë një operacion i fuqishëm i evakuimit
të banorëve në Gërdec, Marqinet, Lutaj, Marikaj. Në këtë mënyrë, janë evakuuar
rreth 4000 banorë, ndër të cilët 243, së bashku me një pjesë të punonjësve të
fabrikës, kanë pasur plagë të shkallëve të ndryshme."
"Disa prej tyre kanë qenë banorë fshatrash, të tjerë punonjës
të fabrikës dhe disa të tjerë kanë qenë pasagjerë të automjeteve që udhëtonin
në autostradë, ndër të cilët autobusë të linjës Tiranë-Durrës,
autovetura."
"Vala goditëse ka qenë jashtëzakonisht e fuqishme.
Shtabi i emergjencës, forcat më të përzgjedhura të ushtrisë, forcat e
ndërhyrjes së shpejtë kanë bërë të gjitha përpjekjet që t'i afrohen zonës në
afërsinë më të madhe dhe faktikisht kanë arritur të penetrojnë gjer në 10 metra
nga qëndra e kraterit."
"Në këtë operacion, të realizuar kryesisht me autoblinda,
janë evakuuar një numër i madh fshatarësh të Gërdecit dhe punonjës të fabrikës
që ishin larguar në intervalin midis shpërthimit të parë dhe shpërthimit të
dytë. Janë tërhequr nga brenda zonës së zjarrit dhe të shpërthimeve dhe katër
kufoma të punonjësve të kësaj fabrike që mbetën viktima të shpërthimit."
"Ministria e Shëndetësisë ka organizuar me shpejtësi
dhe ka mobilizuar të gjithë potencialin e urgjencave të Tiranës, Spitalit
Ushtarak, Qendrës Spitalore Universitare "Nënë Tereza", spitalit të
Durrësit, sikundër kanë ardhur në vendin e ngjarjes të gjitha zjarrfikëset e
Qarkut të Tiranës dhe qarqeve të tjera, autoambulancat dhe mjetet e tjera të
transportit, shtuar këtu edhe 10 helikopterë, kryesisht të Ministrisë së
Mbrojtjes dhe të Ministrisë së Brendshme dhe të Ministrisë së Shëndetësisë.
Bilanci deri tani është një bilanc i hidhur."
Zonë fatkeqësie
"Kam vendosur që me vendim të Këshillit të Ministrave
ta shpallim zonën, "Zonë të fatkeqësisë", të ngremë një komision
ndërministror, të kryesuar nga kryeministri, për të ndjekur çdo minutë
ngjarjen, për të bërë të gjitha vlerësimet, për të marrë të gjitha masat së
pari, për mjekimin e të plagosurve dhe për të bërë çdo gjë për shpëtimin e
jetës së tyre dhe së dyti, për të riparuar në një kohë sa më të shkurtër dëmet
e mëdha dhe serioze të krijuara në zonën e fatkeqësisë nga eksplozioni
jashtëzakonisht i fuqishëm, vala goditëse e të cilit tejkaloi dhe Tiranën dhe
është dëgjuar pothuajse në të gjithë vendin si një ushtimë."
Kompania dhe masat për çmontimin e armatimeve
"Lidhur me kompaninë , kjo është "Southern
Ammunition Company", me bazë në Karolinën e Jugut, e liçencuar për
zbërthim të municioneve , pra është një kompani e këtij profili, e çertifikuar
sipas rregullave të çertifikimit të tyre dhe nuk ka patur asnjë të huaj në këtë
fabrikë."
"Një nga problemet më madhore të këtij vendi është
municioni. Nuk është sekret që ne disponojmë mbi 100 mijë ton municione. Këtu
bashkë me Ministrinë e Mbrojtjes, katër muaj më parë, një kompani konsulence
jashtëzakonisht kompetente, e cila na ka asistuar në të gjithë reformën e
forcave të armatosura, i kemi kërkuar të na bëjë master-planin e dislokimit të
ushtrisë shqiptare, e cila kaloi nga një ushtri me 360 mijë anëtarë të saj,
dikur para 15 vitesh, në një ushtri prej 14 mijë ushtarë dhe oficerë tërësisht
profesioniste."
"Kjo kompani si problemin më shqetësues ngre problemin
e municioneve, i cili është i shtrirë në dhjetëra depo në të gjithë vendin. Një
nga rekomandimet është zbërthimi i tyre, rekomandim tjetër është eksplodimi i
tyre, apo dhe djegia e tyre. Ne do të marrim vendimet. Në se demolomi i tyre
është një praktikë e zakonshme, me këto që ndodhën sot ne do të përpiqemi të
gjejmë metodë tjetër, por nuk është thjeshtë, sepse po kaq i rrezikshëm, është transporti
i tyre, janë municione 40 apo 50 vjecare, të cilat absolutisht, në asnjë
rrethanë nuk të garantojnë një transport të sigurt."
"Ne morëm dokumentin, do ta shqyrtonim, duke përcaktuar
dhe rrugën më pak të rrezikshme, sepse të parrezikshme nuk ka po të kemi
parasysh këtë sasi prej 100 mijë tonësh, të cilat po u transportuan duhet të
transportohen me kamion. Është jashtëzakonisht e vështirë , për të mos thënë e
pamundur për të lëvizur në zona të pabanuara, sepse mund të kalojnë në zona të
banuara. Pra përbën një problem të cilin ne do ta konsultojmë edhe me miqtë
tanë dhe aleatët, për ti dhënë përgjigjen më të shpejtë të mundshme."
"Çdo kompani e huaj, pa asnjë përjashtim,
përgjithësisht punon me kompani vendase, pasi u japin të gjithë kualifikimin e nevojshëm.
Ata kanë çmontuar rreth 6 mijë apo 8 mijë ton municion. Nuk mund të them se
kemi të bëjmë me gabim njerëzor, sigurisht që nuk mund ta përjashtoj një gabim
të tillë, gjithashtu, nuk përjashtoj një aksident në momentin e çmontimit në
heqjen e djegores, apo ndonjë gjë tjetër, si dhe nuk përjashtohet mundësia që
djegoret e predhave të vjetra të vetëeksplodojnë, sipas vlerësimit që kanë bërë
ekspertët e shqiptarë dhe të huaj, jo për këtë rast, por në përgjithësi për
municionin shqiptar."
Zonat me municione
"Nuk ka asgjë sekrete për këto zona. Harta e tyre
fillon nga Mjeda dhe përfundon në Skrapar ose Gjirokastër. Ka disa programe për
këtë. Ka një program në kuadrin e NATO-s që ecën në djegie me zbërthim."
"Ka një program tjetër, i cili u mbyll me ndihmën e
qeverisë amerikane, në të cilin janë investuar jo më pak se 1 milion dollarë
për procesin e shkatërrimit të municionit. Ka qenë ky program, mbi baza
kompanie private për demolim që e përdorin dhe vende të tjera. Ne na janë
sugjeruar disa praktika, njëra prej të cilave është demolimi, tjera është
eksplodimi i tyre, futja a tyre në ndonjë tunel dhe eksplodimi, djegia në një
vend të mbrojtur."
Anëtarësimi NATO
"Një gjë është e sigurt që Shqipëria duhet të çlirohet
prej tyre. Rekomandimi ka qenë që të çlirohet brenda viti 2010 sepse sasia
është kolosale. Do të bëjmë çdo përpjekje, sigurisht që kërkohet një shumë jo e
vogël. Me 30 milion është demoluar një sasi që nuk është as një e dhjeta.
Natyrisht ne me miqtë tanë do të studiojmë se cilën rrugë të ndjekim, duke
zgjedhur atë më pak të rrezikshme dhe më të shpejtë, të çlirimit të vendit nga
këto stoqe të rrezikshme."
"Jam dakord që kjo ngjarje dëshmon për një pasiguri në
municionet e vjetruara dhe dëshmon gjithashtu që Shqipëria ka një problem me
municionet, por më duhet të them se ngjarje të tilla kanë ndodhur edhe në
vendet anëtare të NATO-s, kështu që ky është një aksident i rëndë, në një
proces të një kompanie të demolimit dhe në një proces që përdoret rëndom për të
shkarkuar municionet."
"Një gjë është e sigurt që eksplozioni ka ndodhur në
fabrikë dhe jo jashtë saj. Nuk besoj se kjo do të n dikojë ( në anëtarësimin në
NATO), pasi aksidente të tilla u kanë ndodhur dhe vendeve anëtare të NATO-s dhe
vendeve shumë më të modernizuar me sisteme kontrolli shumë herë më të fuqishme
se sa Shqipëria. Ky aksident i rëndë shumë për mendimin tim bën që Shqipëria të
kërkojë një rrugë alternative dhe jo zbërthimin për likuidimin e sasive
kolosale të municioneve që disponon."
"Kjo ngjarje ashtu si çdo ngjarje tjetër do t'i nënshtrohet një hetimi të plotë dhe unë mendoj se i duhet lënë hetimit për të përcaktuar të gjitha përgjegjësitë."
